Asterix en het geheim van de beurs

Publicatiedatum: 7/8/2002

van onze redacteur

AMSTERDAM - Het aantal specifieke hedge funds is in Nederland nog steeds op de vingers van een hand te tellen. Sinds juni van dit jaar behoort ook Aster-X Europe Fund tot dit gezelschap.

In vergelijking met de pronte kantoren van de in Amsterdam gevestigde zakenbanken oogt het onderkomen van het hedge fund Aster-X bescheiden. 'Wij letten goed op onze kosten', legt een van de initiatiefnemers Pieter-Jan Hüsken uit. 'In de opstartfase vliegen we budget en slapen we in hotels die nog het best met jeugdherbergen zijn te vergelijken.'

Het zou ook met de achtergrond van de fondsbeheerders te maken kunnen hebben. Waar hedge funds vaak gestart worden door de meest gevierde handelaren of fondsbeheerders bij grootbanken, hebben de twee handelsbreinen achter Aster-X, Hüsken en Marc Voncken, hun strepen verdiend bij de Schootse Poort, het voormalige Philips Pensioenfonds. Voncken: 'Met die achtergrond zijn we altijd al het meest geïnteresseerd geweest in het in stand houden van vermogen.'

De plannen voor een hedge fund begonnen eind 2000 vorm te krijgen in de hoofden van Hüsken en Voncken. Het was in zekere zin frustratie door in een neergaande aandelenmarkt gebonden te zijn aan een mandaat dat het shorten van aandelen - geleende aandelen verkopen, om ze na een daling met winst terug te kopen - niet toestaat.

Geleidelijk kregen de plannen van de twee vastere vorm. In een vrij vroeg stadium werd Jan Stam bij de plannen betrokken. Hoewel ook hij een achtergrond heeft in vermogensbeheer bij onder andere Kempen en Hoogovens Pensioenfonds houdt hij zich vooral bezig met de organisatie en de contacten met beleggers en financiële autoriteiten. Stam: 'Ik moet er vooral voor zorgen dat zij hun werk zo ongestoord mogelijk kunnen doen. Het komt voor dat ik vraag waarom ze een bepaalde investeringsbeslissing nemen. Niet alleen uit het oogpunt van riskmanagement waar ik verantwoordelijk voor ben, maar omdat ik een andere beslissing zou nemen. Als de markt zich in de door mij geschetste richting beweegt wil ik hen er wel eens aan herinneren om dat aandeel nog eens te bekijken.'

Door de contacten met handelaren hadden Hüsken en Voncken zich een zekere reputatie verworven binnen de financiële wereld. Bij een eerste inventarisatie in de lente van 2001 bleek dat er wel belangstelling bestond bij institutionele beleggers en vermogende particulieren om in een hedge fund te beleggen. Een fonds dus dat breder gebruik kon maken van inzichten in de markt. Dat short zou kunnen gaan en gebruik zou kunnen maken van de hefboomwerking van geleend geld. Door vreemd vermogen aan te trekken is het rendement van het fonds, indien succesvol, immers groter.

In de zomer van vorig jaar zegden de twee hun baan op bij Schootse Poort. Daarna konden al de organisatorische beslommeringen rondom het opstarten van het fonds hun volledige aandacht krijgen. Hüsken: 'Het is in Nederland een tamelijk onontgonnen terrein. In het VK ga je naar een advocatenfirma en daar trekken ze een la open met een standaardformulier waar je aan moet voldoen. Dat is hier geenszins het geval.' De drie hebben bij het opzetten van het fonds veel steun gehad van adviseurs van Goldman Sachs, dat het fonds ook als prime broker in de handelsactiviteiten begeleidt. Zowel bij de zoektocht naar geschikte hard en software, als bij het vaststellen van de behoefte aan kabelverbindingen heeft de zakenbank een belangrijke rol gespeeld.

Het contact met de Nederlandsche Bank verliep ook bevredigend. Want waar hedge funds in het buitenland een veelal ongereguleerd bestaan leiden, geldt dat voor Aster-X niet. Stam: 'We zijn goedgekeurd door DNB en voldoen aan alle eisen van een beleggingsfonds. Problemen over het hefboomeffect dat gebruikt wordt zijn er naar zijn zeggen nooit geweest. In het prospectus staat vastgelegd dat het fonds niet verder kan gaan dan een verdubbeling van het beheerde vermogen.

De risico's die in de ogen van velen aan hedge funds verbonden zijn, werden in de afgelopen weken nog eens duidelijk hoorbaar. Zo zouden hedge funds de oorzaak zijn voor de dalingen op de aandelenkoersen. Voncken: 'Wij hebben daar geen aanwijzingen voor. Long-short hedge funds hebben ook matige resultaten laten zien. Verschillende fondsen hebben door verscheidene short squeezes in de markt juist grote klappen opgelopen.' 'Volgens onze informatie hebben hedge funds hun exposure juist verlaagd. In plaats van meer short te gaan is dat juist minder gebeurd', stelt Hüsken.

Aster-X heeft in ieder geval geen last gehad van het feit dat de Nederlandse pensioenfondsen ABP en PGGM hun aandelen niet meer uitlenen. In vergelijking met het vermogensbeheer van UBS en Deutsche Bank vallen deze fondsen in het niet. Die banken zijn inmiddels voor een zo groot gedeelte van hun inkomsten afhankelijk van hedge funds dat ze het wel uit hun hoofd zullen laten om deze lucratieve bezigheid onmogelijk te maken. Hüsken: ' Door het uitlenen van aandelen helemaal onmogelijk te maken zou ook de handel in vele derivaten en futures onmogelijk worden. Dat zou pas echt een ramp voor de financiële wereld betekenen.'

De zeer volatiele maanden sinds begin juni, toen het fonds met euro 23 mln van start ging houdt de stockpickers intussen aan hun bureaus gekluisterd. 'Even met vakantie gaan, is er niet bij', geeft Voncken aan. Beide maanden hebben een netto-rendement laten zien van 0.9%. En dat terwijl in de desastreuze maand juli de netto long positie gemiddeld 30,5% is geweest. Het fonds heeft dus ondanks de neergaande markt meer aandelen gekocht dan verkocht.

Over de toekomst van het fonds willen de initiatiefnemers zich nauwelijks uitlaten. De naam is gekozen met het oog op het kleine, sterke en onoverwinnelijke karakter van de Bretonse stripheld. Dat klein mag er op den duur ook wel af. Wanneer een vermogen van euro 200 mln is bereikt gaat de deur in ieder geval tijdelijk dicht.

Joost van Mierlo Copyright (c) 2002 Het Financieele Dagblad

Back to: In the news Index